Z cienia niepamięci do światła: Wojciech Bąk, Kazimiera Iłłakowiczówna, Roman Bradstaetter

  Wojciech Bąk († 1961) był związany z Poznaniem od młodości jako student i absolwent filologii polskiej i filozofii Uniwersytetu Poznańskiego. Stąd dzisiaj w imieniu civitatis academicae daję wyraz zadowoleniu, że po wielu latach wspominamy go w auli Jana Lubrańskiego. Wojciech Bąk dał się poznać jako poeta religijny, obrońca prawdy, niezłomny w walce z kłamstwem, niepokorny w czasie zniewolenia, zmęczony krzykiem o przestrzeń wolności w pracy literackiej. Dziękuję Miastu, że w 1945 roku przyznało mu nagrodę literacką i redakcji miesięcznika "W drodze" za zwrócenie uwagi w 1995 roku na jego twórczość poetycką. Kazimiera llłakowiczówna († 1983) swoją twórczością literacką i poetycką w dużym stopniu ubogaciła Poznań. Drogę do osiągnięć na polu kultury torowało jej świetne i wielostronne wykształcenie, biegła znajomość języków obcych, nowożytnych i klasycznych. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza jest dumny, że nadał jej doktorat honorowy. O nadanie doktoratu honoris causa Poetce zabiegał Związek Literatów Polskich. Rektor prof. Janusz Ziółkowski i Senat UAM życzliwie odnieśli się do prośby Związku Literatów Polskich. Promocja doktorska odbyła się 7 grudnia 1981 roku w mieszkaniu prywatnym. Poetka witała wtedy delegację Uniwersytetu wierszem z Iliady Homera, wygłoszonym w języku greckim. Szczerze się cieszę, że imię Kazimiery llłakowiczówny nosi jedna z ulic Poznania, a zarazem z szacunkiem wspominam uniwersytety, przede wszystkim KUL i Uniwersytet Gdański, gdzie Poetka żyje w pamięci naukowej. Roman Brandstaetter († 1987) wprawdzie nie ma żadnej wzmianki w Encyklopedii katolickiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, ale jego nazwisko stało się sławne, a bogaty dorobek literacki, niemal nie do udźwignięcia, jest coraz szerzej znany, głównie dzięki Wydawnictwu "M" w Krakowie, które wydało w pięknej, wielokolorowej, twardej oprawie niemal wszystkie dzieła Pisarza: Jezus z Nazarethu, Księgi Starego Przymierza, Księgi Nowego Przymierza, Krąg biblijny i franciszkański, Wiersze i poematy, Krótkie i dłuższe opowieści, przekład Psałterza. W Poznaniu przy Uniwersytecie istnieje Stowarzyszenie imienia Romana Brandstaettera, które ukształtowało "brandstaetterologię" w Polsce, zorganizowało interdyscyplinarne sympozjum naukowe na temat "Świat Biblii Romana Brandstaettera", wydało dwie książki: Świat Biblii Romana Brandstaettera i Nie zapomnimy oraz zrealizowało trzy filmy: Roman Brandstaetter w pościgu za Jezusem, Asyż Romana Brandstaettera i Pielgrzym w poszukiwaniu Miasta. Żywot Romana Brandstaettera. Stowarzyszenie ustanowiło Dzień Brandstaettera (28 września - dzień śmierci Pisarza), któremu patronuje Prezydent Miasta Poznania. W tym dniu Arcybiskup Metropolita Poznański w piastowskiej Katedrze celebruje Mszę św. za zmarłego Pisarza. O Romanie Brandstaetterze napisanych zostało wiele prac magisterskich i doktorskich na kilku uniwersytetach, prawdopodobnie najwięcej w Instytucie Filologii Polskiej i na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Powstają prace habilitacyjne z twórczości Romana Brandstaettera, a Stowarzyszenie imienia Romana Brandstaettera organizuje co roku konkursy (literacki, sceniczny i informatyczny) dla nauczycieli i uczniów z myślą o utorowaniu Pisarzowi drogi do młodego pokolenia. Zainteresowanie twórczością Brandstaettera wzrasta w Austrii i na Ukrainie, gdzie tłumaczone i wydawane są poszczególne dzieła Pisarza.

(Fragment przemówienia JM Rektora UAM prof. dra hab. Stanisława Lorenca, otwierającego Ogólnopolskie Interdyscyplinarne Sympozjum Naukowe w setną rocznicę urodzin Romana Brandstaettera)