5 - 7 stycznia 2006 OGÓLNOPOLSKIE INTERDYSCYPLINARNE SYMPOZJUM NAUKOWE W 100 ROCZNICĘ URODZIN ROMANA BRANDSTAETTERA

TRZY POZNAŃSKIE ŚWIATŁA KULTURY

W dniach 5 - 7 stycznia br. w Poznaniu, w Auli Lubrańskiego na UAM odbyło się OGÓLNOPOLSKIE INTERDYSCYPLINARNE SYMPOZJUM NAUKOWE W 100 ROCZNICĘ URODZIN ROMANA BRANDSTAETTERA pod bardzo znaczącym tytułem:
Z CIENIA NIEPAMIĘCI DO ŚWIATŁA: WOJCIECH BĄK - KAZIMIERA IŁŁAKOWICZÓWNA - ROMAN BRANDSTAETTER.

Patronat honorowy nad tym wydarzeniem objęli:
Ks. Arcybiskup dr Stanisław Gądecki - Metropolita Poznański,
Ryszard Grobelny - Prezydent Miasta Poznania,
prof. dr hab. Stanisław Lorenc - Rektor UAM.

Program sympozjum, które zorganizowało Stowarzyszenie imienia Romana Brandstaettera, działające przy UAM w Poznaniu, objął trzy zapomniane wielkości Poznania - wybitnych pisarzy, którzy w różny sposób związali swój los z naszym miastem. Wspominał o nich JM Rektor Uniwersytetu prof. dr hab. Stanisław Lorenc otwierając obrady, jako o wyjątkowych twórcach polskiej kultury.

Czwartek, 5 stycznia 2006 poświęcony był tragicznej postaci w dziejach polskiej literatury - Wojciechowi Bąkowi - ostrowianinowi, absolwentowi Uniwersytetu im Adama Mickiewicza (ukończył polonistykę i filozofię). Sesja czwartkowa rozpoczęła się referatem dra hab. Grzegorza Kubskiego (Uniwersytet Zielonogórski)) "Zmienność form modlitewnych w powojennych wierszach Wojciecha Bąka", w którym przedstawił jego twórczość jako burzliwie przeżywane chrześcijaństwo.

Prof. dr hab. Dobrochna Ratajczakowa (UAM) podczas swego wystąpienia "Dramaturgia Wojciecha Bąka" ukazała mało znaną twórczość dramatyczną Poety jako niezwykle oryginalną próbę wpisania się w tragedię chrześcijańską poruszająca dylematy jednostki uwikłanej w zawirowania historii i władzy.

Ks. prof. dr hab. Jan Kanty Pytel (UAM) referatem "Biblijno-teologiczne i literackie walory Psałterza w przekładzie Wojciecha Bąka" przedstawił W. Bąka jako wyjątkowo utalentowanego translatora Psałterza wsłuchanego w rytm serca Dawida oraz porównał jego przedwojenną twórczość do wielkich klasyków polskiej literatury. Podczas dyskusji raz jeszcze podkreślono tragizm losów Bąka - ofiary komunistycznej machiny godzącej w wolność i niezależność artystów.

Piątek, 6 stycznia 2006, rzucił nowe światło na dzieje życia i twórczość Kazimiery Iłłakowiczówny.

Prof. dr hab. Aleksandra Kosicka-Pajewska (UAM) przedstawiła "Cztery miasta Kazimiery Iłłakowiczówny" wyjaśniając jako historyk powiązania Poetki z Wilnem, Krakowem, Warszawą i Poznaniem oraz przybliżyła jej stosunek do wiary i Kościoła.

Referat dr Roksany Jędrzejewskiej-Wróbel "Potykając się o ciemność" - powojenna korespondencja Kazimiery Iłłakowiczówny ukazał ostatnie lata życia Poetki - zmaganie się z postępującą chorobą i dotkliwym uczuciem osamotnienia wyrażane w setkach listów.

O. Marcin Babraj, OP w swoim wystąpieniu "Kazimiery Iłłakowiczówny poetyckie wołanie o beatyfikację ks. Konstantego Budkiewicza" przybliżył mało znany fakt z życia Poetki, która w kilku utworach apelowała o proces beatyfikacyjny bohaterskiego księdza - męczennika, zgładzonego przez komunistyczny terror. Podczas dyskusji dopowiedziano również jak K. Iłłakowiczówna dzielnie stawała w obronie Wojciecha Bąka.

Sobota, 7 stycznia 2006 rozpoczęła się wykładem ks. prof. dra hab. Waldemara Chrostowskiego (UKSW) "Elementy interpretacji żydowskiej w Romana Brandstaettera chrześcijańskiej lekturze Biblii"- podczas którego słuchacze mogli zrozumieć niezwykłość fenomenu twórczości Brandstaettera jako syna narodu wybranego.

Dr Anna Rzymska (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski) w referacie "Dramat Romana Brandstaettera >Ślepa ulica< czyli polskie dylematy moralne" ukazała najmniej znany dramat Brandstaettera jako kolejny dowód na uznanie go jako wielkiego autora przypowieści moralnych.

Dr Witold Tryzno z Warszawy przypomniał w dniu brandstaetterowskim sesji - poświęconym patronowi dialogu polsko - żydowskiego, postaci innych wielkich Żydów - naukowców, społeczników, którzy całym życiem zaświadczali o możliwości istnienia dobrego dialogu obu narodów i kultur.

W komunikatach wydawniczych ciekawą ofertę zaprezentowało Studio Usług Muzycznych NAZIR z Gdańska: idea nagrania i wydania na CD ksiąg Nowego Testamentu, w wyjątkowym tłumaczeniu Romana Brandstaettera.

Wyjątkowe są również osoby zaproszone do udziału w tym projekcie.

Są to: Gustaw Holoubek, Krzysztof Kolberger, Jerzy Kiszkis, Jerzy Zelnik i Jarosław Tyrański. Ks. dr Rafał Ostrowski ze Stowarzyszenia imienia Romana Brandstaettera przedstawił jako reżyser i scenarzysta swój najnowszy film dokumentalny: Pielgrzym w poszukiwaniu Miasta czyli dzieje życia Brandstaettera od Tarnowa, przez Kraków, Zakopane i Poznań.

Dyskusja panelowa obradująca w składzie: dr Ewa Krawiecka (prowadząca), prof. dr hab. Elżbieta Wesołowska (UAM), ks. prof. dr hab. Waldemar Chrostowski, ks. prof. dr hab. Bogdan Poniży (UAM), dr hab. Grzegorz Kubski podsumowała całą sesję i jej główną ideę - przywrócenia do świadomości odbiorców polskiej kultury Wielkich Zapomnianych. Ich dzieje życia można porównać do życia na granicy światła i mroku, zaś ich twórczość prowadzi czytelników nadal ku światłu - także w wymiarze absolutnym. Panel podkreślił, iż wszyscy trzej realizowali klasyczną triadę: Dobra, Piękna i Prawdy. Każdy z nich realizował w szczególny sposób jedną z dominant: Wojciech Bąk to wołanie o Prawdę, Kazimiera Iłłakowiczówna - tęsknota za Pięknem, zaś Roman Brandstaetter - zamieszkanie w Dobru.

Owocem sesji jest książka "Z cienia niepamięci do światła: Wojciech Bąk, Kazimiera Iłłakowiczówna, Roman Brandstaetter", która ukazała się we wrześniu 2006 r. w Wydawnictwie Naukowym UAM.

Ewa Krawiecka